Rampjaar webinars

In samenwerking met Historizon organiseert Platform Rampjaarherdenking een serie webinars in de aanloop naar de Nationale Rampjaarherdenking in 2022. De webinars gaan over diverse thema’s uit de Gouden Eeuw, zoals cultuur, politiek en diplomatie maar ook onderwerpen als gekaapte brieven of natuurrampen in het Rampjaar.

Afgelopen webinars

Arjan Nobel: ‘Men sag niet als puynhoopen’

WOERDEN – ‘Men sag niet als puynhoopen…’Het Rampjaar 1672 op het platteland . Dit is het thema van het webinar dat dr. Arjan Nobel geeft gaf op vrijdag 11 juni j.l Arjan Nobel is wetenschappelijk medewerker aan de Universiteit van Amsterdam. Een ooggetuige wist, in het voorjaar van 1673, niet wat hij zag. Tussen Bodegraven en Woerden trof hij alleen maar verbrande huizen, verwoeste molens en ondergelopen landerijen. Franse troepen, maar ook de soldaten van Willem III, hadden een spoor van vernielingen achtergelaten. Dorpen lagen compleet in as, terwijl vluchtelingen wanhopig een veilig heenkomen zochten. De gevolgen waren soms nog jarenlang zichtbaar. In juli 1674 woonden in Bodegraven en Zwammerdam de meeste inwoners nog in hutjes tussen de afgebrande ruïnes. In dit webinar ging het vooral over de gevolgen van het Rampjaar voor het platteland. Met welke verschrikkingen kregen de dorpelingen te maken en, vooral, hoe werden deze verschrikkingen door de plattelanders herinnerd? 

Aanmelden: https://historizon.webinargeek.com/watch/replay/1002468/0d896bf4cfb99558015fde048e386a1a/

Hanna de Lange over ‘Het Rampjaar in het nieuws’

WOERDEN – Voor veel burgers was het jaar 1672 een verwarrende periode. De gebeurtenissen volgden elkaar in een rap tempo op. Om hierop vat te krijgen probeerden tijdgenoten zo goed en zo kwaad als het ging het nieuws te volgen. Dat nieuws verspreidde zich mondeling, via verhalen en geruchten, geschreven, zoals in brieven of in druk, via pamfletten en kranten. In dit webinar gaat Hanna de Lange in op de invloed van het nieuws aan de hand van twee verschillende dagboeken. De ene is van een schutter uit Amsterdam en de andere van een burgemeesterszoon uit Utrecht. Welke overeenkomsten en verschillen in de nieuwsgaring waren er tussen deze dagboekauteurs. Hoe bereikte dat nieuws hen en hoe lieten zij zich erover uit?

https://historizon.webinargeek.com/watch/replay/963664/e9e03f4eee0254103d23567234ca46e0/

Arthur der Weduwen – Drukpers in crisistijd (16 april 2021)

Op vrijdag 16 april sprak Arthur der Weduwen over Boekdruk in crisis: berichtgeving, polemiek geschiedschrijving in het Rampjaar.
De 17-eeuwse Republiek was het drukkerscentrum van de wereld. Wat gebeurde er met dit productieve drukkersbedrijf tijdens het Rampjaar?

In deze webinar laat Arthur der Weduwen (Universiteit van St Andrews, Schotland) zien hoe drukkers en drukwerk een cruciale rol speelden als bemiddelaars van de invasie en de bezetting van de Republiek.

Terugkijken kan gratis op: https://historizon.webinargeek.com/watch/replay/926411/922f7db4ed3793ac40c32e226f62c288/

Patrick Trentelman – Spacetime Layer’s app (12 maart 2021)

Bijna 100 belangstellenden namen vorige week deel aan het webinar met Patrick Trentelman. Deze Groningse docent ontwikkelde samen met zijn leerlingen de Spacetime Layer’s app.

Deze “tijdmachine” is inmiddels wereldberoemd, wordt internationaal gebruikt en kreeg een UNESCO-award.

Hij is geschikt om vestingsteden, monumenten en routes op een interactieve manier te presenteren. Leuk voor erfgoedvrijwiligers, city-marketeers en andere geïnteresseerden. Terugkijken kan gratis op: https://historizon.webinargeek.com/watch/replay/876685/0ef4166879b1516541182ecdb3f8c5aa/

Hanneke van Asperen – Natuurrampen en het Rampjaar 1672 (12 februari 2021)

Kort na het Rampjaar teisterden natuurrampen de Republiek. In de gedachten van mensen waren deze catastrofale gebeurtenissen onlosmakelijk met elkaar verbonden. In een fascinerende prent liet de Amsterdamse etser en graveur Romeyn de Hooghe zien dat menselijk wangedrag tijdens en kort na het Rampjaar de oorzaak was geweest van de allesverwoestende Allerheiligenvloed in 1675, met het verval van de Republiek tot onafwendbaar gevolg.

De prent van Romeyn de Hooghe is tot in detail te bekijken op Rijksstudio: http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.466803

Terugkijken kan gratis op: https://historizon.webinargeek.com/watch/replay/829833/19241872aec5cfc49d45d0222b8205c3/

Judith Brouwer – Gekaapte brieven in het Rampjaar (15 januari 2021)

In The National Archives te Kew (Londen) worden duizenden 17e– en 18e-eeuwse Nederlandse brieven bewaard. Ze zijn afkomstig van schepen die buitgemaakt werden door de Engelsen. Judith Brouwer heeft onderzoek gedaan naar de brieven die in de Republiek werden geschreven tijdens het Rampjaar 1672. Ze zijn gericht aan vrienden, familie, geliefden en handelspartners op zee en overzee. Het bijzondere is dat een groot deel van de afzenders bestaat uit personen, vooral vrouwen, uit de lagere sociale klassen. We weten wel het nodige over deze groep, maar nauwelijks uit de eerste hand. Deze brieven stellen ons dus in staat ons beeld scherper te stellen. Judith Brouwer onderzoekt niet alleen wat de thuisblijvers schreven over de gebeurtenissen tijdens het Rampjaar en hoe zij deze beoordeelden, maar zij laat ook zien hoe het dagelijks leven van de mensen uit de lagere sociale klassen eruitzag en werd beleefd. Judith Brouwer schreef daarover het boek Levenstekens.

Link naar webinar

Floortje Tuinstra – Margaretha Turnor en het Rampjaar 1672 (11 december 2020)

Tijdens het Rampjaar raakte een groot deel van de Republiek bezet door de Fransen en hun bondgenoten. De stad Utrecht lag aan de rand van de Waterlinie en werd hoofdkwartier en Franse uitvalsbasis richting Holland. Voor de tentoonstelling in Het Utrechts Archief deed Floortje Tuinstra onderzoek naar de gevolgen voor de inwoners van stad en provincie Utrecht. Brandschatting, inkwartiering, gedwongen medewerking, torenhoge belastingen, maar ook herstel van de katholieke geloofsuitoefening: wat betekende dat voor bijvoorbeeld een boer, een edelvrouw, een kind in de stad, een katholiek of een soldaat?Tevens komt de toepassing van een nieuwe tool voor het geautomatiseerd leesbaar maken van oude handschriften aan bod. Deze tool, genaamd Transkribus, is voor de tentoonstelling ingezet voor het doorzoekbaar maken van de brieven van Margaretha Turnor.

Link naar webinar

Ineke Huijsman – Johan de Witt en Frankrijk, een bloemlezing uit zijn correspondentie (13 november 2020)

Deze bloemlezing geeft aan de hand van authentieke brieven van raadpensionaris De Witt een levendig beeld van de verhouding tussen de Republiek en Frankrijk in de 17e eeuw; daarbij komen o.m. ook wetenschappelijke ontdekkingen, het liefdesleven van Lodewijk XIV en de strijd in het Rampjaar aan de orde. Fokke & Sukke-tekenaar Jean-Marc van Tol maakte illustraties aan de hand van bekende 17e-eeuwse kunstwerken.

De bloemlezing is uitgegeven door uitg. Catullus: https://catullus.nl/webshop.html/

Link naar webinar:

https://youtu.be/do-lVO1QF4c

Olaf van Nimwegen – De Veertigjarige Oorlog 1672-1712 (8 oktober 2020)

Van 1672 tot 1712 was de Republiek der Verenigde Nederlanden in een titanenstrijd met het Frankrijk van de Zonnekoning verwikkeld onder aanvoering van stadhouder-koning Willem III (1650-1702). De veerkracht, standvastigheid en volharding waarmee de Nederlanders vochten, dwongen Lodewijk XIV zijn politiek van territoriale expansie op te geven en een Europees machtsevenwicht te aanvaarden.

Militair historicus Olaf van Nimwegen schreef hierover een belangwekkend boek, uitgegeven door uitgeverij Prometheus.  https://uitgeverijprometheus.nl/catalogus/de-veertigjarige-oorlog.html

Link naar webinar: https://youtu.be/72tC8rksEnU

De komende webinars

Helmer Helmers – Hoe diplomatie de Republiek redde  (uitgesteld tot nader order)

De diplomatie van de Nederlandse Republiek heeft in de geschiedschrijving bedroevend weinig aandacht gekregen. Toch is het niet overdreven te stellen dat juist de Staatse diplomatie, in haar succes en haar falen, een doorslaggevende rol speelde in diverse zeventiende-eeuwse crises. Tijdens het Rampjaar was dit bij uitstek het geval. Alleen door internationale allianties aan te gaan en Engeland van Frankrijk los te weken kon de Republiek overleven. Een handjevol diplomaten en agenten diende dit te bewerkstelligen. In deze lezing vertelt Helmer Helmers (KNAW Humanities Cluster) hun verhaal, en laat hij zien hoe zij te werk gingen. 

Aanmelden: https://historizon.nl/event/hoe-diplomatie-de-republiek-redde/

Menu